Czym jest umowa ustna i kiedy można stwierdzić jej nieważność?

Umowa ustna to nic innego jak forma zawarcia porozumienia między stronami bez spisywania go na papierze. Zawierana jest w wielu różnych przypadkach i nierzadko ma taką samą moc prawną jak umowa pisemna, o ile spełnia wymagane warunki. Warto jednak pamiętać, że nie zawsze można na niej polegać, a w pewnych sytuacjach uznawana jest za nieważną. Co warto wiedzieć na ten temat? Szczegółowe informacje znajdziesz w poniższym artykule.

Umowa ustna - na czym polega i kiedy jest wiążąca?

Umowa ustna to nic innego jak specjalne porozumienie, które dochodzi do skutku poprzez zgodne oświadczenie woli stron, bez konieczności sporządzania dokumentu w formie papierowej. W świetle prawa większość umów może być jak najbardziej zawarta w ten sposób, o ile nie istnieją przepisy wymagające formy pisemnej. W praktyce oznacza to, że umowa ustna jest wiążąca, jeżeli strony jasno określiły jej warunki, a jej treść nie narusza przepisów prawa. Z umów ustnych korzysta się bardzo często, aczkolwiek po dziś dzień wzbudzają one pewne kontrowersje i niejasności, o których trzeba pamiętać.

Umowę ustną najczęściej zawiera się w sytuacjach codziennych, do których zaliczamy m.in. drobne transakcje, usługi czy ustalenia między przedsiębiorcami, niebędące szczególnie zawiłe. Problemy mogą pojawić się w przypadku potencjalnych sporów, bowiem o wiele trudniej jest udowodnić istnienie i treść takiej umowy. Jeśli jedna ze stron nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań, druga z nich musi udowodnić fakt zawarcia umowy, co nierzadko wymaga świadków lub innych dowodów. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o umowie ustnej i kwestiach prawnych z nią związaną, zajrzyj do wpisu: https://adwokatspiewak.pl/umowa-ustna/.

Kiedy umowa ustna jest nieważna?

Warto mieć na uwadze fakt, że nie każda umowa może zostać skutecznie zawarta w formie ustnej. Prawo przewiduje liczne sytuacje, kiedy to brak formy pisemnej powoduje nieważność umowy. Dotyczy to przede wszystkim umów, które wymagają zachowania określonej formy dla swojej ważności. Mogą to być przede wszystkim:

- umowy dotyczące nieruchomości,

- umowy o pracę na czas określony dłuższy niż miesiąc,

- umowy dotyczące przeniesienia własności przedsiębiorstwa.

W takich przypadkach umowa ustna nie wywołuje żadnych skutków prawnych, a strony nie mogą skutecznie dochodzić swoich praw, jeśli nie mają papierowego potwierdzenia zawarcia umowy. Nieważność umowy ustnej może wynikać również z naruszenia zasad współżycia społecznego, obejścia prawa bądź braku zdolności do czynności prawnych jednej ze stron. Jeśli umowa została zawarta pod przymusem, w wyniku błędu lub potencjalnego oszustwa, to jak najbardziej istnieją podstawy do jej podważenia, nawet jeśli nie była objęta obowiązkiem formy pisemnej.

Jak udowodnić istnienie lub nieważność umowy ustnej?

Pomimo że umowy ustne są prawnie dopuszczalne, niestety ich egzekwowanie bywa problematyczne. W przypadku sporu strona powołująca się na istnienie umowy musi przedstawić jasne dowody, potwierdzające jej zawarcie. Mogą to być np. zeznania świadków, korespondencja e-mailowa, nagrania rozmów, a także inne dokumenty potwierdzające zawarte ustalenia.

W praktyce nierzadko dochodzi do sytuacji, kiedy to jedna ze stron zaprzecza istnieniu umowy lub twierdzi, że warunki były zgoła odmienne. Sąd w takich przypadkach dokładnie ocenia przedstawione dowody i okoliczności zawarcia umowy. Jeśli istnieją jakiekolwiek przesłanki wskazujące na nieważność umowy ustnej, jak np. brak wymaganej formy, naruszenie prawa lub błąd w oświadczeniu woli, umowa może śmiało zostać uznana za nieważną.